De visie van … Wouter Boom

De Nederlandse zuivelindustrie blijft in beweging.

Zoals de meeste industrieën in Nederland blijft ook de zuivelindustrie in beweging. Als eerste zagen we maatregelen op het gebied van mechanisatie en automatisering om hiermee de kostprijs laag te houden. Daarna is in de afgelopen jaren een enorme efficiëntie slag gedaan door vele kleinere fabrieken af te bouwen en te sluiten, waarbij de productie is geconcentreerd op de “groei” locaties. Deze groeilocaties kunnen door middel van de inzet van productie apparatuur met zeer grote capaciteiten een veel grotere productie per medewerker realiseren. Volgens de statistieken is in de afgelopen 10 jaren het aantal zuivelfabrieken met een kleine 40% afgenomen, het aantal werknemers met zo’n 25%, terwijl de totale hoeveelheid verwerkte melk nagenoeg gelijk gebleven is.

Een nadeel van de nu ontstane “mega” fabrieken is, dat de hoge productie doorgaans ten koste gaat van de flexibiliteit en dat hiermee de productie van “speciaal” producten niet meer mogelijk is. Aan de consumentenzijde zien we juist een toenemende vraag naar de meer speciale producten. Men is weer bereid iets meer te betalen voor een luxer product. Voorbeelden hiervan zijn de toename van de “gezondheids” producten, diverse vruchten yoghurts, de spectaculaire stijging van de geitenkaasproductie (+ ruim 400% in de laatste 10 jaar) en de grote diversiteit aan kaasjes voor bij de borrel. Tegelijkertijd zien we dat de vraag naar “fabriekskaas” nagenoeg gelijk gebleven is, terwijl de vraag naar consumptiemelk met zo’n 8% gedaald is.

Opvallend is, dat de statistieken voor het eerste kwartaal van 2006 ten opzicht van het eerste kwartaal van 2005 een stijging laten zien van de kaasproductie met ruim 6%, van gecondenseerde melk met ruim 14%, van vol melkpoeder met ca. 5% en van boter een toename van ruim 20%.

Uit bovenstaande kunnen we concluderen, dat er weer volop ruimte lijkt te komen voor nieuwe “kleine” zuivelfabrieken, waar in kleine charges de luxere producten kunnen worden geproduceerd. Daarnaast zal naar alle waarschijnlijkheid de afzet voor de grote bulk bedrijven gelijk blijven of mogelijk weer gaan stijgen. Op de langere termijn lijkt de zuivel het nog steeds goed te doen.

Wouter Boom
Vestigingsmanager Imtech-Vimek